Բանկը դատարկած մարդը
Խարդախ, գաղտնի համակարգ, արտասովոր մի շաբաթ և մյուզիք-հոլի երգ, որն ապրեց բոլորից երկար։

Չարլզ Ուելսը 1891 թվականին մի քանի անգամ դատարկեց Մոնտե Կառլոյի բանկը՝ բախտի շարքի և մի համակարգի շնորհիվ, որը նա երբեք չբացատրեց։ 1892 թվականին նրա մասին գրված երգը «բանկը դատարկել» արտահայտությունը դարձրեց թևավոր։ Այդ ձմեռ նա գումարի մի մասը ետ տանուլ տվեց, իսկ հետո տարիներ անցկացրեց բանտում խարդախությունների համար։
Ով էր նա
Չարլզ Դևիլ Ուելսը (1841–1922) ինժեներ էր և բազմաթիվ խարդախությունների հեղինակ, որը ներդրողներից գումար էր հավաքում գոյություն չունեցող գյուտերի համար։ 1891 թվականի հուլիսին նա Մոնտե Կառլո ժամանեց այդպիսի գումարից £4000-ով։ Հինգ օրվա ընթացքում նա մի քանի անգամ դատարկեց բանկը, այսինքն՝ սպառեց սեղանի կանխիկ պաշարը, և իր իսկ պատմելով՝ հեռացավ մոտ £40 000-ով, որն այսօր մի քանի միլիոն ֆունտ է։

Ինչ արեց նա իրականում
Նա ասում էր, որ ունի անսխալ համակարգ, և երբեք չասաց, թե որն է այն։ Ականատեսները նրա խաղում ոչ մի ակնհայտ օրինաչափություն չտեսան, և ոչ մի վստահելի աղբյուր մեթոդ չի նշում․ ՄարտինգեյլըռազմավարությունՄարտինգեյլՊրոգրեսիա, որը յուրաքանչյուր կորստից հետո կրկնապատկում է խաղադրույքը։ Թե ինչ է այն անում և ինչ՝ ոչ, տե՛ս «Ռազմավարություն» բաժնում։Կարդալ ամբողջը →, որը հաճախ կապում են նրա անվան հետ, ենթադրություն է։ Դա գրեթե նշանակություն չունի․ խաղադաշտիսարքավորումԽաղադաշտՍեղանին տպված խաղադրույքների ցանցը։ Նաև՝ սեղան, մահուդ, կտոր։Կարդալ ամբողջը → յուրաքանչյուր համակարգ ունի նույն սպասվող արժեքըմաթեմատիկաՍպասվող արժեքՄեկ խաղադրույքի միջին արդյունքը երկար ժամանակահատվածում։ Յուրաքանչյուր ստանդարտ եվրոպական խաղադրույքի համար՝ խաղադրույքի գումարի −1/37։Կարդալ ամբողջը →, ուստի ինչ էլ որ նա արած լինի, արդյունքը բախտի երկար շարք էր։ Նրա շարքի պես երկար բախտավոր շարքի հավանականությունըմաթեմատիկաՀավանականությունԱրդյունքի հնարավորությունը՝ 0-ից 1 կամ 0%-ից 100%։ Մեկ թիվ՝ 1/37 = 2,70%։Կարդալ ամբողջը → փոքր է առանձին խաղացողի համար և մեծ՝ այն հազարավոր մարդկանց համար, որոնք մեկ սեզոնում անցնում են կազինոյով։ Ինչ-որ մեկը պետք է լիներ Ուելսի դերում։ Դա եղավ Ուելսը։
Երգը
Ֆրեդ Գիլբերտի «Մոնտե Կառլոյում բանկը դատարկած մարդը» («The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo», 1892) երգը Չարլզ Կոբորնի կատարմամբ հսկայական հաջողություն ունեցավ Լոնդոնի մյուզիք-հոլերում և հասավ Ամերիկա։ Դրա պատմողը քայլում է բուլվարով՝ անկախ ու ինքնավստահ տեսքով, և «բանկը դատարկեց» արտահայտությունն այդ ժամանակից ի վեր նշանակում է տպավորիչ շահում։ Երգը չի հիշատակում երկրորդ այցը։
Երկրորդ այցը և դրանից հետո
Ուելսը վերադարձավ նույն աշնանը և նորից շահեց, իսկ հետո գումարի մի մասը տանուլ տվեց 1891–92 թվականների ձմռանը կատարած այցի ժամանակ։ Ներդրողների գումարով նա մեծ ծախսեր արեց շքեղ զբոսանավի՝ Palais Royale-ի վրա, որը երբեք չհասավ Մոնտե Կառլո։ 1892 թվականի վերջին ֆրանսիական ոստիկանությունը նրան ձերբակալեց Հավրում, իսկ 1893 թվականի մարտին Լոնդոնի դատարանը նրան խարդախության համար դատապարտեց ութ տարվա տաժանակրության։ Նա ազատ արձակվեց 1899 թվականին, 1906 թվականին մեկ այլ խարդախության համար ստացավ ևս երեք տարի, իսկ մոտ 1911 թվականին Փարիզում ղեկավարում էր կեղծ բանկ, որը խոստանում էր օրական 1%, ինչի համար հայտնվեց ֆրանսիական բանտում։ Նա մահացավ Լոնդոնում 1922 թվականին։ Կազինոն, որը 1891 թվականին վճարել էր £40 000 և դրանից ավելին ստացել գովազդի տեսքով, նրա շնորհիվ շատ լավ շահեց։
Ծնվում է Հարթֆորդշիրում։
Արտոնագրեր և ներդրումային խարդախ սխեմաներ։
Մոնտե Կառլո․ մի քանի անգամ դատարկում է բանկը, շահում է ≈ £40 000։
Վերադառնում է և նորից շահում։
Մի մասը ետ է տանուլ տալիս։ Երգը՝ 1892։ Զբոսանավ, որը երբեք չի հասնում Մոնակո։
Լոնդոնում դատապարտվում է խարդախության համար․ ութ տարի։
Մեկ այլ խարդախություն, ևս երեք տարի։
Ֆրանսիայում բանտարկվում է բանկային խարդախության համար։
Մահանում է Լոնդոնում։
Ինչու է այս պատմությունը կարևոր
Սա ամենապարզ օրինակն է, երբ համակարգը «աշխատում է», իսկ հետո՝ ոչ։ Երկու դեպքում էլ համակարգը ոչինչ չարեց․ բախտը եկավ ու գնաց, ինչպես դիսպերսիայիմաթեմատիկաԴիսպերսիաՉափ, թե որքան լայն են արդյունքները ցրված սպասվող արժեքի շուրջ։ Մեծ է մեկ թվի խաղադրույքի համար, փոքր՝ հավասար վճարով խաղադրույքների համար։Կարդալ ամբողջը → էջերն են ասում, որ պետք է լինի։ Կազինոն պարտվեց մեկ շաբաթ և շահեց լեգենդ։ Այդ ժամանակից ի վեր վաճառված յուրաքանչյուր համակարգ իր գովասանական կարծիքներում ունի իր Ուելսը, և դրանցից յուրաքանչյուրն ունի երկրորդ այց, որը կարծիքը չի հիշատակում։
Հարցեր
Սեղանների մոտ դրա ապացույց չկա։ Նրա խարդախություններն այլ տեղերում էին։
Մի քանի միլիոն ֆունտ՝ հաշվարկման եղանակների մեծ մասով։
Յուրաքանչյուր սեղան ուներ կանխիկ պաշար․ երբ այն սպառվում էր, սեղանը դադար էր տալիս, և նոր գումար էին բերում։ Կազինոյի գումարը երբեք չէր սպառվում։
Մի քիչ հումոր

Կազինոն կորցրեց մեկ շաբաթ և գնեց մեկ դարի գովազդ։
Աղբյուրներ
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.
- Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349).
- Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling.
- Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture.